Gelecek Kuşaklar da Onları Tanısın! Yazı: Tuğba Uğur
Denizlerin en yaşlı gezgini deniz kaplumbağası, sazlıklardaki büyük kulaklı saz kedisi ve denizin kayalık diplerini mesken edinmiş utangaç orfoz; bu türlerin ülkemiz kara ve deniz sınırları içinde yaşamalarının dışında pek de iç açıcı olmayan bir ortak özelliği var: nesillerinin tehlike altında olması.
Nesli tehlike altındaki türler
Saz kedisi
İri bir yaban kedisi türü olan saz kedisi (Felis chaus) deniz, göl ve nehir kenarlarında yer alan sazlık ve çalılık alanlar ile ormanlarda yaşar. Kuş, tavşan, kemirgen, yılan, kertenkele ve bazen de leşlerle beslenir. Bütün bunlar, saz kedilerinin en iyi şekilde üreyip popülasyonlarını artırmasına yardımcı olurken, doğadaki ölü hayvanların da ayıklanmasını sağlar. İnsan eliyle yaşam alanlarının daralması, bataklıkların tarım alanı hâline getirilmesi, tarla bekçileri ve avcılar tarafından avlanılması, yoğun tarım ilaçlarının kullanımı sonucu ölen kemirgen ve kuşları besin olarak tüketmesi, tarlalardan süzülen tatlı suları içmesi, kemirgenlerle mücadele sonucu avlandığı hayvanların azalması nedeniyle saz kedilerinin nesli tehlike altına girmiştir. WWF-Türkiye, saz kedilerinin neslinin devamı için en uygun şartlara sahip olan Akyatan Yaban Hayatı Geliştirme Sahası'nda bu türün popülasyonunun saptanması ve korunması çalışmalarını yürütmektedir.
Deniz kaplumbağası
IUCN (Dünya Doğayı Koruma Birliği) tarafından hazırlanan Kırmızı Liste'ye göre, yaklaşık 110 milyon yıldan beri dünyamızda yaşayan deniz kaplumbağalarının, günümüzde varlığı kabul edilen yedi türünden üçü “kritik olarak tehdit altında”. Ülkemiz sularında bu türlerden ikisi olan iri başlı deniz kaplumbağası (Caretta caretta) ve yeşil deniz kaplumbağası (Chelonia mydas) türleri bulunmaktadır. Yaşam ve yuvalama alanlarının bozulması, çevre kirliliği, rastgele balıkçı ağlarına takılması, deniz kaplumbağaları için büyük tehdit oluşturmaktadır. WWF-Türkiye, Akdeniz'de deniz kaplumbağaları için önemli yuvalama alanlarından Antalya Çıralı Sahili'nde ve Adana Akyatan Yaban Hayatı Geliştirme Sahası'nda araştırma, izleme ve koruma çalışmalarını yürütmektedir.
Orfoz
Orfoz (Epinephelus marginatus), tüm denizlerde ekonomik olarak değerli bir balık türüdür. Orfoz, Akdeniz'de oldukça bol olduğu düşünülen bir türken, aşırı avlanma, zıpkınla avcılık ve çevre kirliliği nedeniyle tüm Akdeniz genelinde nesli tehlike altına girmiştir. Uluslararası sözleşmeler ve yasalar çerçevesinde koruma altına alınan denizel türlerin nesillerinin devam edebilmesi için, popülasyonların yeterli yoğunlukta ve farklı boyutlarda bireylerden oluşması gerekir. Bu ancak, koruma altındaki türler için önemli olan bölgelerin de koruma altına alınmasıyla gerçekleşebilir. WWF-Türkiye, zengin denizel biyolojik çeşitlilik değerleriyle öne çıkan Kaş-Kekova Özel Çevre Koruma Bölgesi'nde orfozların korunması çalışmasını yürütmektedir.
WWF-Türkiye, ülkemizin sahip olduğu biyolojik çeşitlilik değerlerinin korunması için tür araştırma, koruma ve izleme çalışmalarını yürütüyor; doğayla insanın uyum içinde yaşayacağı bir geleceğin kurulması için çalışıyor. Bunun için akademisyenler, bilim insanları, yerel ve merkezî yönetimler, iş dünyası ve yöre halkı ile sorunların tespiti ve çözümü için ortak akıl geliştiriyor. WWF-Türkiye'nin deniz kaplumbağası, saz kedisi ve orfoz için yürüttüğü uzun soluklu çalışmalar, türlerin doğal yaşam alanlarının gelecekte de var olmasına fırsat tanırken, bu türlerle aynı alanı paylaşan yöre halkına yapılan bilgilendirmelerle koruma çalışmalarına yerelin de desteğini katıyor.
WWF-Türkiye, nesli tehlike altında olan türlerin korunması çalışmalarının devamlılığı için evlat edinme kampanyasını yürütüyor. Deniz kaplumbağası, saz kedisi ve orfoz için sembolik bir evlat edinme sertifikası alarak nesli tehlike altında olan bu türlerin korunması çalışmalarına ve doğa koruma projelerine siz de destek olabilirsiniz.
Nesli tehlike altında olan
bir tür evlat edinin!
WWF-Türkiye'nin yürüttüğü evlat edinme kampanyası, anneler günü, babalar günü, yeni yıl ve doğum günü gibi özel günler ve kutlamalar için sevdiklerinize kişiselleştirilmiş metin ile farklı bir hediye alternatifi sunuyor.
Nasıl evlat edinebilirsiniz?
Evlat edinme kampanyasına 10 TL, 30 TL ve 75 TL olmak üzere üç farklı şekilde destek olabilirsiniz. Bağışınıza istinaden 10 TL için e-sertifika, 30 TL için basılı sertifika hazırlanmakta, 75 TL bağış için ise basılı sertifikayla birlikte seçilen türe özel hediye (deniz kaplumbağası, saz kedisi ve orfoz için sırasıyla peluş deniz kaplumbağası oyuncağı, saz kedisi görselli bez çanta ve panda logolu ham bez çanta) gönderilmektedir.
Evlat edinme kampanyası hakkında bilgi almak ve destek olmak için www.wwf.org.tr internet sitesini ziyaret edebilir veya 0212 528 20 30 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz. Siz de destek olun, gelecek kuşaklar da onları tanısın!