Ekolojik Bilgeliğin Peşinde İrem Çağıl Yazı: Seda Meşeli Allard, Fotoğraflar: Köksal Kayhan
Çevresel farkındalık, doğayla uyumlu bir hayat, sürdürülebilirlik... Son zamanlarda dünyamızda yaşanan olumsuz gelişmelerin sonucunda eskiye nazaran gündemde çok daha fazla yer alan, iyiden iyiye aşina olduğumuz kavramlar bunlar. Hepimiz atmosferdeki karbondioksit oranının hızla arttığından, gün be gün daha da ciddi bir sorun hâline gelen iklim değişikliğinin yol açabileceği felaketlerden az çok haberdarız. Her sabah yeni bir güne “biraz daha doğal bir hayat” hayalleriyle başlıyoruz. Tüm gün kapalı bir mekânda, masa başında oturacağımız işimize gitmek için arabamıza binerken şehrin trafiğinden yakınıyor, biraz önce süpermarketten aldığımız malzemelerle hazırladığımız yemeğin tadını bir türlü beğenmiyoruz. Biz bu koşuşturmanın içinde “doğaya dönme” arzusuyla yanıp tutuşurken bazıları bu hayali gerçeğe dönüştürmek için elle tutulur işlere imza atıyor. İşte bunlardan biri de ekolojik bilgeliği yaymayı misyon edinmiş Sinek Sekiz ekibi.
Doğaya ihtiyaçları olduğunu ve ondan bağımsız değil de onun bir parçası olarak var olduklarını fark etmeleri, onları, hayatlarında yeni bir yol çizmeye itmiş. Önce kendi hayatlarında değişikliklere gitmişler, sürekli okumuş, öğrenmiş, uygulamışlar... 2008 yılının yazının bitimindeyse sürdürülebilir yaşamla ilgili ilham verici bilgileri paylaşmak adına bir yayınevi kurmak düşmüş akıllarına. Böylece adını iskambildeki sinek sekize dair ilginç bir tesadüfler silsilesinden alan, okudukları kitapları Türkçeye kazandırmak üzere bir yayınevi kuruvermişler. Amaçlarını, “Ne zamandır bize öğretilen sistemlerin çökmekte olduğunu hissediyor ve eğer bir çıkış varsa bunun 'doğa'yla olan ilişkimizi yeniden kurmaktan geçtiğine inanıyorduk. Bir şeyler değişmeliydi! Bizim bu minvalde elimizden gelen yegâne şey kitap yapmaktı; başka bir bilgelikten beslenen kitapları bulmak, çevirmek ve içlerindeki bilgiyi yaymak..." diye açıklıyor Sinek Sekiz'in yayın yönetmeni İrem Çağıl. Böylece hep bir elden harekete geçmişler; yaşamın özünü, döngüsünü, işleyişini konu alan ve daha iyi, temiz ve adil bir dünya için güç veren, yöntem gösteren kitapları bir bir toplamaya başlamışlar. İşte böylece adını "Sürdürülebilir Yaşam Kitapları" koydukları literatürdeki temel kitapları içeren bir yayın listesi oluşturup üzerinde inanç ve sabırla çalışmaya başlamışlar.
İlk olarak ekolojinin temel kavramları üzerine yoğunlaştırılmış bir giriş niteliği taşıyan “Ekoloji Cep Rehberi”ni yayınlayarak işe başlayan Sinek Sekiz ekibi, “Slow Food Devrimi” ve “Permakültüre Giriş” adlı iki kitabı daha okuyucuyla buluşturmuş. Şimdi bu noktada okuyucunun kafası karışmış, “Permakültür de ne ki?” diye düşünmüş olabilir. İşte tam da bu sorunun yanıtını bulmak için kitabı okumanızı tavsiye ederiz ama meraklı okuyucular için kısa bir tanıma yer vermeyi elbette çok görmüyor, hemen arka kapaktan bir alıntı yapıyoruz: “Permakültür, doğal sistemlerin gözlemine, geleneksel yöntemlerin içerdiği erdeme ve modern, bilimsel, teknolojik bilgiye dayanan bir tasarım sistemidir. Permakültürün amacı, sürdürülebilir insan yerleşimleri oluşturmak yani kendi ihtiyaçlarını karşılayan, çevresini sömürmeyen ve kirletmeyen, uzun vadeli, ekolojik anlamda sağlıklı ve ekonomik olarak da uygulanabilir sistemler yaratmaktır.” “Permakültüre Giriş”; Avustralya'da, Tazmanya'nın küçük bir balıkçı köyünde dünyaya gelmiş, “permakültürün dedesi” olarak anılan Bill Mollison'un, biyolojik sistemleri çökertmeden var olmamızı sağlayabilecek olumlu şeyler geliştirdiği, sürdürülebilir bir tarım sistemi taslağı. Permakültürü anlatan ve 1970'lerde yayınlandığında bir kült hâline dönüşen bu kitabı şimdi de anadilimizde okuyabileceğimizi bilmek ne kadar mutluluk verici. Hayatımızda yapabileceğimiz küçük değişikliklere örnekler sunan kitap, uygulamaya yönelik fikirler, çizimler ve şemalarla desteklenmiş. Son tahlilde diyebiliriz ki, içimizdeki “doğayla uyumlu yaşamaya çabalayan” çocuğa son derece ilham verici nitelikte bir kitap “Permakültüre Giriş”. “Sinek Sekiz Sürdürülebilir Yaşam Kitapları, ister büyük bir arazide ister şehirdeki küçük bir apartman dairesinde yaşayın, hayata daha bütüncül bir gözle bakmanızı sağlayacak bir bakış açısı getiriyor ve kolaylıkla gündelik yaşamınıza dâhil edebileceğiniz uygulamalar sunuyor." diyor İrem Çağıl ve bir sonraki kitaplarının "Ekoköyler" olacağının da müjdesini veriyor.
Sinek Sekiz Yayınevi, yayınladığı kitaplarda mümkün olduğunca geri dönüşümlü malzeme kullanıyor. “Kitaplarda geçen kavramlar ve konular, hayatımızda ve işimizi yapma şeklimizde de savunduğumuz, savunmayı önemsediğimiz mevzular. Bu yüzden insanlara 'Tercihlerinizin doğa üzerinde yarattığı etkilere dikkat edin.' derken biz de kitap üretirken yaptığımız tercihlere dikkat ediyoruz." Bu yüzden kitaplarında kullandıkları kâğıdı aldıkları üreticinin, kestiği ağaçlardan fazlasını diken ve üretim sürecinde ortaya çıkan atıkları yönetmekle yükümlü olan bir firma olmasına özen gösteriyorlar.
El emeği göz nuru defterler de üreten Sinek Sekiz ekibi, son zamanlarda belki de en çok ihtiyacımız olanı gerçekleştiriyor. Hep arzuladığımız ama bir türlü nereden başlayacağımızı bilemediğimiz “doğayla iletişim kurma”nın yollarını gösteren nadide kitapların üzerinde özenle ve sevgiyle çalışıyor, onları bir bir Türkçeye kazandırıyorlar. Sinek Sekiz Yayınevi'nin kitapları İstanbul'da Robinson Crusoe, Mephisto, Pandora ve Gergedan; İzmir'de Yakın, Armada ve Kitapsan; Ankara'da Dost, Arkadaş, İmge ve Dipnot kitapevlerinde bulunuyor; ayrıca internet sitelerinden de sipariş etmek mümkün. Eh, bize de bu engin bilgelikten beslenen değerli kitapların tadını çıkarmak kalıyor.