Çevreye Duyarlı Yeşil Meslekler Yazı: Bürge Yıldırım
19. yüzyıla kadar, hiç sona ermeyen zorlu görev, insan soyunun ve çevresinin doğal etkenlere karşı korunmasıydı. Ama bu yüzyılda yeni bir ihtiyaç doğmuştur: Doğayı insana karşı korumak!”
Peter F. Drucker, bu sözüyle tüm insanlığı günümüzde yaşanan çevre felaketleri için geç olmadan uyarmak istemiş sanki. Bugün artık herkes, daha geç olmadan yaşlı dünyamıza karşı sorumluluklarını yerine getirme telaşına girdi. Yaşadığımız zararı azaltmak ve dünyayı daha yaşanabilir bir yer hâline getirmek için birçok çalışma yapılıyor. Bu çalışmaların bir sonucu olarak ortaya çıkan “yeşil meslekler” veya “yeşil yakalı meslekler”, dünya üzerinde yaşanan çevre sorunları, küresel ısınmanın yarattığı iklim değişiklikleri gibi sebeplerle, başta sanayinin yeryüzünde yarattığı zararı azaltmak için süregelen çabalarla ortaya çıktı. Enerji kaynakları yatırımları, Kyoto Protokolü uygulamaları ve karbon vergisi bu çabalardan bazıları. Tüm bu hareketlenmeler, yeni iş çeşitlerinin ve çok sayıda yeni mesleğin ortaya çıkmasına sebep oldu. Dünya genelinde ön plana çıkan çevrecilik, gözde mesleklerin değişmesini sağladı. Geleceğin yeni meslekleri; temiz enerji, verimlilik ve sürdürülebilirlik alanlarında yoğunlaşmaya başladı. Şirketlerin doğa ile uyumlu, daha etkin çevresel faaliyetlere yer vermeleri bir gereklilik oldu. Bir anlamda, sürdürülebilir yatırımlar yapabilmeleri için daha duyarlı hareket etmeleri zorunlu hâle geldi.
Bütün bu gelişmeler sonucunda tüm dünyada çevre mühendisliği, çevre mühendisliği kökenli (yenilenebilir) enerji danışmanlığı, çevre hukuku uzmanlığı, organik tarım ve organik kozmetik konusundaki danışmanlıklar, şehir ve çevre planlama, atık su/atık yönetimi konusundaki uzmanlıklar yükselmeye başladı. Kaynaklar giderek tükenirken, enerji sektöründeki alternatif çalışmalar hız kazandı ve “yeşil işlerde” çalışacak yetişmiş elemanlara olan ihtiyaç artmaya başladı. Rüzgâr ve güneş enerjisi kullanımına yönelik yatırımlarla ve yenilenebilir enerji kullanımı ihtiyacıyla, yeşil mesleklerin gelişmesi günden güne hız kazandı. Pek çok yeni iş kolunu kapsayan mesleklere ve bunlardan birkaçının ne işler yaptığına göz atalım…
Enerji Hukuku Uzmanlığı / Yenilenebilir Enerji Mühendisliği
Yenilenebilir enerji alanında çalışacak mühendislere olan ilgi giderek arttı; enerji sektöründe faaliyet gösteren şirketlerin çalışmalarının, ülke mevzuatlarına uygun olup olmadığını denetleyerek gerekli yönlendirmeleri yapacak uzmanlar için de aynı şey geçerli. Bu uzmanlar, kamu ve özel sektör arasındaki hukuksal konuları çözecek, AB uyum kanunları çerçevesinde mevzuatlara göre şirketlerin yasalar çerçevesinde çalışmalarını yönlendirecek.
Çevre Mühendisliği / Çevre Hukuku Uzmanlığı
Doğal kaynakların en iyi biçimde kullanılması, çevrenin korunması ve insan sağlığına uygun biçimde geliştirilmesi konusunda çalıştıkları için, bu alanda eğitim gören mühendislere ve uzmanlara; atıkların arıtılması, gerekli tesislerin kurulması, işletilmesi, yapılanların denetlenmesi, gürültü kaynaklarının belirlenmesi gibi birçok iş düşecek.
Organik Tarım Mühendisi / Uzmanı
Organik tarım ve organik ürünler dünyada olduğu kadar ülkemizde de çok ilgi görüyor. Organik ürünlerin yarattığı talebe dayalı olarak organik ürün yetiştiriciliği gözde meslekler arasına girecek.
Bu birkaç yeni “yeşil meslek” dışında popülaritesi artacak olan diğer yeşil meslekler arasında, yeşil bilgi teknolojileri uzmanlığı, enerji verimliliği uzmanlığı, karbon yönetimi uzmanlığı, meteoroloji mühendisliği, yeşil turizm danışmanlığı, ekolojik yaşam danışmanlığı sayılabilir. Kısacası gelecekte çevre ve enerji alanında yetişmiş birçok uzman ve mühendisin çalışma alanları genişleyecek. Şu anda Türkiye'deki birkaç üniversitede Enerji Sistemleri Mühendisliği Bölümü, Rüzgâr Enerjisi Araştırma Merkezi, Enerji Hukuku Araştırma Enstitüsü gibi birimler mevcut. Bu alanlarda eğitim alan yeni mezunlara, yeni yeşil mesleklerin kapıları oldukça açık gözüküyor. Yeşil mesleklerle yakından ilişkili olan mühendislik bölümlerinden veya işletme, yönetim bölümlerinden mezun kişilerin yeşil işlere yakın bir alan seçerek uzmanlaşmaları kariyer planlamaları açısından yerinde bir karar olacaktır. Örneğin ziraat mühendisi olan bir kişi organik tarım alanında uzmanlaşabilir; hukuk mezunları enerji hukuku ve çevreyle ilgili uyum yasalarında kendilerini yetiştirerek fark yaratabilirler. Enerji danışmanlığı alanında kendini geliştirecek olan mühendisler, MBA, iletişim veya pazarlamayla ilgili yüksek lisans yaptıkları takdirde ilerleyen dönemlerde yeşil iş alanlarında ilerleyebilirler.
“Geleceğin meslekleri'” olarak da adlandırabileceğimiz “yeşil meslekler”in ve bu alanda çalışan uzmanların, dünyamız için yeni bir umut olması dileğiyle…