Yolculuk Dergisi 82. Sayı

Hatay Ceylanı-Dağ Ceylanı (Gazella gazella Pallas, 1776)


Genel Fiziksel Özellikler Ülkemizdeki iki ceylan türünden biri Hatay ceylanıdır (Gazella gazella). Boyu 100-115 santim, kuyruğu 8-13 santim, cidago yüksekliği 55-60 santim; ağırlığı erkeklerde 17-30 kilo, dişilerde 16-25 kilodur. 22-29 santim uzunluğunda boynuzları vardır. Zarif yapılı, ince bacaklı, güzel ve iri gözlü hayvanlardır. Renkleri yaşadıkları yerin toprağına az çok uyacak şekildedir ve toprak kahverengiden koyu krem sarısına kadar değişir. Karın kısmındaki kahverengi ile beyaz renk arasındaki geçiş oldukça keskindir. Ülkemizdeki bir diğer ceylan türü de Gazella subgutturosa'dır (Güldenstädt, 1780). Şanlıurfa çevresinde ve Doğa Koruma ve Millî Parklar Genel Müdürlüğü'ne ait üretme istasyonunda yaşamlarını sürdürmektedirler. Nesli tehlike altında olan her iki türün de korunmaları, ülkemiz biyoçeşitliliği açısından önem taşımaktadır. Biyoloji Hatay ceylanlarının yaşam süresi 8-13 yıl arasındadır. Ceylanlar ekim-kasım ayları arasında çiftleşmektedir. Ancak bazı kayıtlarda, özellikle besin ve suyun bol olarak bulunduğu alanlarda çiftleşmenin yıl boyunca da görülebildiği bildirilmektedir. Genellikle bir, nadiren de iki yavru doğar. Gebelik süresi ortalama 180 gündür. Yeni doğan yavru yaklaşık 1,75-2,5 kilo arasındadır. Yavru bakımı yaklaşık üç ay kadar sürmektedir. Dişi yavrular bu aylarda 4-16 bireyden oluşan ana sürüye katılırlar. Erkekler ise altı aylık olduktan sonra genç erkeklerden oluşan sürülere katılırlar. Ceylanlar birçok habitatta yaşayabilirler. Genellikle yarı çöl ve çöllerde, steplerde yaşarlar, yoğun ormanlar içinde bulunmazlar. Dik ve sarp alanlarda yaşayabilirler fakat kayalık alanlarda yürümekten kaçınırlar. Ceylanlar çok iyi koşucudurlar. Rahatsız edilmeklerinde gün içinde otlanabilirler, ancak çoğunlukla gece otlamayı tercih ederler. Besinleri arasında otlar, meşe tohumları, yumru kök oluşturan bitkilerin kökleri (zakkum, patates vb.), incir yaprakları, akasya yaprakları, bazı çalıların yaprakları ve sürgünleri (Lychium sp., Loranthus sp. ve Nitraria sp.) yer almaktadır.