Yolculuk Dergisi 80. Sayı

Tulipa sp


Tulipa sp. (Lale) Hemen hemen her yıl yeni lokal endemik bitkiler keşfedilen Karaman ilinde, 2009 yılında da dar yayılışlı, nokta bir tür olan Karaman kanarya otu (Senecio inops subsp. karamanicus) keşfedilmiştir. 2009 yılında ilginç bir keşif de İstanbul kent merkezinde yaşanmıştır. İstanbul'un Anadolu yakasında bir hastanenin yakınındaki ormanda, insan etkisinin çok olduğu seyrek çam ormanlarında yetişen, alanda sadece 200-300 bireyi bulunan İstanbul madımağı (Polygonum istanbulicum) keşfedilmiştir. Eh artık bu kadar olur. Koca dünya metropolü İstanbul'un göbeğindeki bir hastanenin yanı başında da yok olma tehlikesinde olan lokal endemik bitkiler keşfediliyorsa, her tarafından endemik bitkiler fışkıran bu ülkeye tutulmamak mümkün mü? 2010 yılında ülkemizde en az 17 lokal endemik bitki keşfi yapılmıştır. 2010 yılının ilk heyecanlı haberi Bayburt'tan geldi ve bitkiye çok yakışan bir isim verildi; Bayburt nakılı (Silene bayburtensis) denildi. Konya'nın güneyinde, Ereğli ilçesi yakınlarındaki Aydos Dağı'nda 2010'da keşfedilen diğer bir nakıla da Silene aydosensis denmiştir. Nakıl türleri, ülkemizde doğadan toplanarak genelde yemek yapımında kullanılırlar. Dolayısıyla önemli bir gen kaynağıdır yeni nakıl türlerimiz. 2010 yılının bir diğer keşif haberi ise Ege'den geldi: Kütahya ile Balıkesir'de keşfedilen bir dağ çayı bitkisine Stachys cretica subsp. kutahyensis dendi. Dağ çayı bitkileri, Anadolu'da adaçayları gibi halk ilacı, yemek ve çay yapımlarında kullanılmaktadır. Her yıl olduğu gibi 2010 yılında da yeni bir adaçayı türü keşfedildi; bu defa keşif mahali İç Anadolu'ydu; Kayseri'nin Felahiye, Yozgat'ın Akdağmadeni ilçelerinde keşfedilen bir adaçayı bitkisi olan Salvia ekimiana bizleri onurlandırdı. Anadolu kültürlerini derinden etkileyen, neolitik çağdan bu yana hem dokumacılık hem besin hem de yağ elde edilmesinde önemli rolleri bulunan keten bitkisinin her yıl olduğu gibi 2010 yılında da nadir endemik türleri keşfedilmiştir. Linum ertugrulii olarak adlandırılan ketenlerden biri Konya'nın Cihanbeyli ilçesinde; sadece 250 96 Yolculuk