POPÜLERBİLİM Enerjide Alternatif Çözüm: Güneş Büfeleri Hazırlayan: Şebnem Türkoğlu
Enerjide Alternatif Çözüm: Güneş Büfeleri: Hindistan'ın Orissa Eyaleti'ndeki Kantapada köylüleri, artık enerji büfelerinden aldıkları elektrikle aydınlanıyorlar. Yoksulluğa Karşı Yeşil Enerji isimli kuruluşun Almanya'da toplanan bağışlarıyla, Georg Amshoff tarafından geliştirilen küçük ve hafif LED lambalar sayesinde, artık insanlar güneş enerjisi ile aydınlanabiliyor. Güneş enerjisiyle çalışan piller aracılığıyla aydınlatma sağlayan bu lambalar, pillerin bulunduğu enerji büfelerinde şarj ediliyor. Köylüler, çatısı güneş panelleriyle kaplı olan bu büfelere lambalarını getirerek hem bakımlarını yaptırıyor hem de şarj ettiriyorlar. Tüm bu hizmetler ve teknisyen maaşı içinse aylık olarak sadece 30 cent toplanıyor. Oluşturulan dört enerji büfesiyle şimdiye kadar yüz aile ışığa kavuşturulmuş. Bu uygulamanın gaz lambasından çok daha hesaplı olduğunu belirten Amshoff, yıllık karbondioksit üretiminin de 10 ton daha az olduğunu vurguluyor. Kaynak: www.yapi.com.tr
Mutluluğun Sırrı Müzikte: Uzmanlar, doğru zamanda dinlenen doğru müziğin, tıpkı yiyeceklerde ve ilaçlarda olduğu gibi beyinde dopamin salgılanmasına neden olduğunu ortaya koydu. Montreal Nöroloji Enstitüsü ve Hastanesi'ndeki nörologlar, yapılan çalışmalarda; cilt yapısı, kalp ritmi ve vücut ısısı gibi değerleri kontrol eden beyindeki dopamin salgılanmasının müzikten etkilendiğini gördüler. Beyin aktivitelerini görüntülemeye yarayan çeşitli tekniklerle, müziğin insan davranışları üzerindeki etkisini ölçen uzmanlar, müziğin dopamin salgılanmasındaki etkisini ilk kez ortaya koydular. Keyif alınan bir müziğin dinlenmesi sırasında beynin hem hareketleri kontrol eden motor sisteminin, hem de duygu merkezi olan limbik bölgesinin aktif hâle geldiğini gören araştırmacılar, müziğin dopamine bağlı olarak insan yaşamı üzerinde önemli etkisi olduğunu söylüyorlar. Kaynak: www.sciencedaily.com
En Eski Şarap Atölyesi Bulundu: Yapılan kimyasal incelemeye göre şimdiye kadarki en eski, eksiksiz şarap üretim atölyesi bulundu. Ermenistan'ın İran sınırında bulunan atölye, hâlâ şarap üretimi yapan bir köyün yakınlarında ortaya çıkarılmış. Yapılan kazılarda asma yaprakları, üzüm çekirdekleri, pres aletleri ve fermantasyon için kullanılan toprak küplerin yanında şarap içmeye yarayan toprak kupaların da bulunduğu üretim atölyesinin, MÖ 4000-4100 yıllarına ait olduğu düşünülüyor. Şarap üretiminin MÖ 6000-6500 yıllarına uzandığını ifade eden UCLA Arkeoloji Enstitüsü'nden araştırmacılar, bulunan bu atölyenin şarap yapımı hakkında eksik kalan noktaları aydınlatacak nitelikteki ilk örnek olduğuna değiniyorlar. Antik dönemde sanatla ve yaratıcılıkla birlikte anılan şarap üretimi, arkeologlara göre ilk çağlardan bu yana insanlığın gelişimini kanıtlayan önemli bir unsur olarak görülüyor. Kaynak: www.sciencedaily.com
Buz Devri Canlıları Geri Dönüyor: Kyoto Üniversitesi'ndeki Japon araştırmacılar, donmuş mamut örneklerinden aldıkları DNA örnekleri ile dört-beş yıl içinde mamut klonlamayı planlıyorlar. Daha önce donmuş fosillerden alınan örneklerden yapılan DNA haritalarında, örnek dokuların uzun süre donmuş olarak kalmasının yarattığı bozulma nedeniyle başarı sağlanamıyordu. Ancak yapılan yeni çalışmalar sayesinde geliştirilen bir teknikle, artık dokuların hücre çekirdeğinden örnekler alınabiliyor. Bu yeni teknik sayesinde alınan DNA örneklerinin, denek olarak seçilecek bir filin yumurta hücrelerine yerleştirilmesiyle elde edilmesi amaçlanan embriyoyla, mamut DNA'larına sahip bir klon yapılması planlanıyor. Böylece mamutlar gibi birden yok olan türlerin gerçek yok oluş nedenlerinin net olarak anlaşılması amaçlanıyor. Kaynak: www.popsci.com