Yazı: Fatih Balkış Her Yaşam Anlatılmaya Değerdir
SAYFALARDAYOLCULUK Yazı: Fatih Balkış Her Yaşam Anlatılmaya Değerdir Fransız yazar Jean Echenoz, günümüzün en önemli yazarlarından biri. Echenoz'un romanlarını okurken, sık sık yazın sanatının belli başlı duraklarına uğradığını, bu duraklarda oyalandığını, kendi aldığı hazları okuruna da aldırmak istercesine yeni patikalar kurduğunu görürsünüz. Romanlarında Fransızlara özgü bir alaycılıkla, bize minör bir edebiyatın nasıl gerçekleştiğini gösterirken, bir yandan da gerçeğin kurmacayla buluştuğu eşsiz anlatılar yazdı. Bu ay kısaca değineceğim üç romanı da tarihin farklı dönemlerinde yaşamış ve çok farklı uğraşları olmuş üç insan hakkında. Fransız yazar Jean Echenoz'nun Lindon'la tanışmasını, onunla kurduğu ilişkiyi ve yaşamından kimi ayrıntıları anlattığı açıksözlü yapıtı " Jerome Lindon", sıra dışı bir yaşam sürmüş ve prensiplerinden asla ödün vermemiş başarılı bir yayıncının portresini çiziyor bize. " Jerome Lindon", henüz otuzunda ilk romanını yazmış ve birçok yayınevinden red almış olan Jean Echenoz'nun çizdiği umutsuz bir Paris gününde başlıyor. Parasız pulsuz Echenoz, bir taraftan iş ararken bir taraftan da umutsuzca yayınevlerinin kapısını aşındırıyor. Ama durum tamamen ümitsiz görünüyor. Romanının yirmi kopyası yayınevlerince yutulmuşken eve gelen bir telefon her şeyi değiştiriyor. Jerome Lindon bizzat arıyor ve romanla ilgilenirmiş gibi görünüyor. Gelecekte çok ünlü olacak ve özellikle Fransa'da Gouncourt dahil bütün önemli edebiyat ödüllerini alacak olan Jean Echenoz'la, efsanevi yayıncı Jerome Lindon'un tanışma hikayesi böyle başlıyor. Yayımlamak Bestelemek Ünlü Fransız besteci Maurice Ravel'in yaşamının son on yılını konu alan roman, Echenoz'un Ravel'e gösterdiği özel bir ilginin sonucunda oluşmuş. İki savaş arasındaki ogarip dönemde yaşayan Ravel'in 1950'lerde Samuel Beckett, Marguerite Duras, Alan Robbe-Grillet, Claude Simon ve Michel Butor gibi yazarların ortak bir yazgıları vardı. Hepsi Fransız edebiyatının avangard açılımının temsilcisi durumundaydı ve yazdıklarını kabullenecek cesur yayımcılar arıyorlardı. Sözgelimi Beckett, tanınan bir yazar olmasına karşın, ilk romanı "Molloy"u uzun süre yayımlatamamış, Paris'te bulunan birçok büyük yayınevi tarafından reddedilmişti. 50'lerde başlayan Fransız "yeni roman"ının geleceği, henüz yirmi beş yaşında olan ve Miniut Yayınları'nın başında bulunan Jerome Lindon tarafından değişecekti. Lindon, bütün bu büyük yazarları Minuit'nin çatısı altında toplayıp, öldüğü yıl olan 1991'e kadar nitelikli yayıncılığın dünya çapındaki örneklerinden birini verecekti. 114 Yolculuk Maurice Ravel, www.bbc.co.uk