Bir Zamanlar Yasaklanan O Film Vardı Ya...
SİNEYORUM Yazı: Yüce Yöney Bir Zamanlar Yasaklanan O Film Vardı Ya... Hayatın her alanında görülen yasaklar sinema için de geçerli. Kimi şiddet kimi cinsellik kimi politik nedenlerle yasaklanmış filmler, sanılandan çok daha fazla; sinema, bilinenden çok daha mağdur. Cocuk filmleri neden yasaklanmaz? Çünkü ne Kırmızı Başlıklı Kız'ın büyükannesinin kurt tarafından yutulurken yaşadığı dehşeti görürüz, ne saçlarına prens tutunmuş Rapunzel'in çektiği baş ağrısını. Klasik çocuk filmleri, şiddeti ya da acıyı yok sayarlar. Yetişkinlerin dünyasında ise şiddet ve tabu ne kadarsa, yasaklar da oölçüde hayatın parçasıdır ve elbette sinema da bundan nasibini almıştır. Kimi siyasi nedenlerle kimi toplumda tabu olan konuları beyazperdeye taşıdığı için kimi aşırı şiddet ya da aşırı cinsellik içerdiği için yasaklanmış filmlerle dolu sinema tarihi. Ta 1932'de yasaklanan da var (Das Testament des Dr. Mabuse - Doktor Mabuse'nin Vasiyeti), iki ay önce yasaklanan da (Copie Conforme)... Sinema tarihinin en önemli yönetmenlerinden Fritz Lang'ın "Das Testament des Dr. Mabuse - Doktor Mabuse'nin Vasiyeti" adlı filmi, 1933-1945 yılları arasında Almanya'da; İsveç'te ise daha uzun, 19451952 yılları arası yasaklıydı. Akıl hastanesinde suç planları yazan Dr. Mabuse'nin yazdıkları gerçekleşmeye başlayınca, iki dedektifin bu işin peşine düşmesini ve giderek Dr. Mabuse'yi takıntı haline getirmelerini anlatır film. Ancak asıl takıntılı durum, filmin çekildiği döneme aittir. Lang ustanın filmi, Almanya'da Hitler'in iktidara gelmesi ve Joseph Goebbels'in Propaganda Bakanı olmasının ardından, izleyicinin politik liderlere olan güvenini sarstığı gerekçesiyle yasaklanır. Tabii bu, işin görünen yüzü. "Sığ ve yapay" diye filmi eleştirip yasaklayan Goebbels'in yakın çevresine düzenlediği özel gösterimlere bu filmi de kattığı, sonradan öğrenilen gerçekler arasında. Dahası, bu filmi izledikten sonra Fritz Lang'a Nazi filmleri çekmesini teklif ettiği, bizzat Lang tarafından açıklanmış. İran'ın ünlü yönetmenlerinden Abbas Kiarostami'nin son filmi "Copie Conforme" ya da daha bilinen İngilizce adıyla "Certified Copy" ise geçen ağustos ayında yasaklandı. Cannes Film Festivali'nde ödül alan filmi bu festivalde izleyen İran Kültür Bakanı Yardımcısı Cevat Şamaqdari, hemen açıklama 104 Yolculuk