Yolculuk Dergisi 73. Sayı

Dünyanın En Büyük Sarayı: Yasak Şehir


KENTTARİHİ Yazı: Mehmet Ali Kılıçbay Dünyanın En Büyük Sarayı Yasak Şehir Şehir" gelir. Bernardo Bertolucci'nin "Son İmparator" adlı filmi 1987'de vizyona girdiğinde, dünya bu filmle birlikte ilk kez Yasak Şehir'in içini görme olanağına kavuşmuştur. Çünkü Çin yönetimi, ilk kez bu filmle bu sarayın içinin görüntülenmesine izin vermiştir. Bundan sonra burası dünya turizminin en önemli noktalarından biri haline gelecektir. Bu çok gişe yapmış prodüksiyon filmin en görkemli sahnelerinin çekildiği Yasak Şehir, Çincesiyle "Zin Jin Çeng" yani Erguvan Renkli Yasak Şehir, Ming hanedanından III. İmparator Yong Le'nin emriyle, Cin, dünyanın en eski devletlerindendir. Çok büyük bir coğrafyayı kaplayan bu ülke, başından beri sıcak ve kalabalık Güney ile soğuk ve tenha Kuzey'in arasındaki bir çekişmeye sahne olagelmiştir. Dünyanın ilk yerleşik uygarlıklarından olan Çin, çok yakın tarihlere kadar etrafını çevreleyen göçebe topluluklarla baş etmenin çarelerini aramış ve özellikle kuzeyden gelen bu unsurlara karşı, MÖ 3. yüzyılda Çin Seddi'ni inşa etmeye girişmiştir. Uzaydan görülebilen tek insan yapısı olan bu büyük sur, sürekli yenilenerek ve geliştirilerek MS 17. yüzyıla kadar hep inşa halinde olmuştur. Bu açıdan bakıldığında Çin tarihi, bir bakıma göçebelerle mücadele tarihi olarak da okunabilir. Nitekim Çin yönetimi, bu mücadeleyi daha iyi sürdürebilmek için, 1264 yılında, başkentini Çin Seddi'nin çok yakınına, soğuk ve seyrek nüfuslu Pekin'e taşımıştır. Artık Çin İmparatorluğu'nun başkenti Pekin'dir (Çincesi Beijing). Çin, tıpkı bütün diğer imparatorluklar gibi, başkentinin ihtişamı içinde, kendini taşrasına dayatmaya yönelik bir yapılanma içinde olmuştur. İstanbul, Bizans ve Osmanlı için ne idiyse, Pekin de Çin İmparatorluğu için oolmuş ve başkent ilk günlerinden itibaren müthiş görkemli yapılarla donatılmıştır. Bunların başında çok ünlü "Y asak 1407-1420 tarihlerinde inşa edilmiştir. On dört yıl süren bu muazzam çalışma esnasında bir milyondan fazla köle işçi kullanılmıştır. Çincesinde "erguvan renkli" denilmesinin nedeni, kutup yıldızının bu renkte olduğunun düşünülmesi ve kutup yıldızı nasıl "evrenin merkeziyse" imparatorun da "dünyanın merkezi" olduğu simgeciliğidir. Sarayın kapladığı alan, inanılmaz bir büyüklük olan 72 hektardır (720 dönüm veya 720 bin metrekare). Kuzey-güney doğrultusunda 960 metre boya ve doğu-batı doğrultusunda 750 metre ene sahip olan, devasa bir dikdörtgen oluşturan bu alanın, 50 hektarını müthiş bir estetik beğeniyle düzenlenmiş bahçeler oluşturmakta, geriye kalan 220 bin metrekarelik alan da saray bölümünü 12 Yolculuk