Çöpten Gelen Servetlerin İzinde
GEÇMİŞİNİZİNDE Yazı: Oğuz Erten Sanat Tarihçisi arthistoryoguz@hotmail.com Çöpten Gelen Servetlerin İzinde Malum, günümüz, piy angolardan, koşulardan, tahminlerden kolay para kazanma devri. Her ne kadar birçok kişi tasvip etmese de durum bu. Şu an çoğunluk, paranın hak edilerek kazanılmasından y ana. Yolda y ürürken bulunan paranın alınıp alınmaması konusunda çekincesi olan birçok insan varlığını hala koruy or. Eşimin, okul y ıllarında y olda içi para dolu bir cüzdan gördüğünü ve kötü bir şey miş gibi oradan hızlıca uzaklaştığını anlatışını, ağzım açık dinlediğimi dün gibi hatırlıy orum. Yolda para bulmak gibi olmasa da aslında çevremizi saran birçok değerle her dakika birlikte y aşıy oruz. Geçmişten bugüne birçok örneğe sahip olduğumuz bu servetlerin en bilineni, şüphesiz şu an Topkapı Saray ı'nda bulunan ve üzerine soy gun filmleri çekilen, düny anın gözünü kamaştıran meşhur Kaşıkçı Elması'dır. Hiç de y abana atılamay acak, kolay olarak değerlendirilemey ecek bir keşif öy küsüdür Kaşıkçı Elması'nınki. Kelimenin tam anlamıy la çöpten bulunur. Vakanüvislerin anlattıklarına göre; Kaşıkçı Elması, Eğrikapı çöplüğünde dolaşan bir baldırı çıplak tarafından bulunur. Bulan kişi onu zor şartlarda elde ettiy se de ehemmiy etine varamay arak bir kaşıkçıy a iki tahta kaşık karşılığında satar. Elmasın ismi de buradan gelir. Kaşıkçı ise bu değerli haziney i bir kuy umcuy a 10 akçey e verir. Elması alan kuy umcunun onu başka bir kuy umcu arkadaşına göstermesiy le gerçek değer ortay a çıkar ancak diğer kuy umcunun sus pay ı istemesiy le aralarında kavga çıkar ve olay tüm kuy umculardan sorumlu kişi olan kuy umcubaşıy a akseder. Kuy umcubaşı da kavgalı kuy umculara birer kese altın vererek elması alır ancak olay ı Sadrazam Köprülüzade Fazıl Ahmet Paşa duy muştur. Kuy umcubaşı, elması tam alacakken konu padişahın da kulağına gider ve onun iradesiy le elmas saray a getirtilir. Kuy umcubaşıy a önemli bir rütbe ve ay rıca bol miktarda para verilir, elmas ise saray daki kuy umcular tarafından işlenerek bugünkü 86 karatlık haline getirilir. Kelimenin tam anlamıy la çöpten gelen bir servet niteliğini taşıy an Kaşıkçı Elması gibi, bu coğrafy a daha birçok örneğe sahip. Bir metanın değerli olup olmadığını fark etmek üzere bilgi ve tecrübe kazanmak için çıktığımız y olculuğumuzda, İstanbul'da durulması gereken en önemli duraklardan biri, Yahşi Baraz'ın sahibi olduğu Galeri Baraz. Türkiy e'nin en eski sanat galericilerinden biri olan, Halil Bezmen, Erol Aksoy , Ali Koçman, Mustafa Taviloğlu, Can Elgiz ve Bülent Eczacıbaşı gibi birçok ünlü koleksiy onerin oluşmasında büy ük emeği bulunan Yahşi Baraz ile dev bir kütüphaney i andıran, ortaçağın mistik kütüphanelerini aratmay acak ev, ofis ve galeri olarak kullandığı altı katlı apartmanında buluşuy oruz. Sanat ile çocukluk y ıllarında tanışmış biri için 1960'lı y ıllarda vazgeçilemez seçeneklerden biri olan Güzel Sanatlar Akademisi, Yahşi Baraz'ı da y örüngesine almış. Seramik sanatında y üzlerce y apıt ortay a koy an Baraz, y aptığı uluslararası 110 Yolculuk