Şırnak
GEÇENGÜNÖMÜRDENDİR Yazı: Feyza Hepçilingirler Şırnak Az önce geçtiğimiz Mazı Dağı'ndan sonra, Mardin - Midyat arasında öbek öbek bağlar... Ünlü Süryani şarapları bu bağların üzümünden yapılıyor olmalı. Mardin yolundan Şırnak'a gidiyoruz. Midyat'ın içine girmiyoruz ama. Y ol, kentin kıyısından dolanıyor. Dizi filmlerin çekildiği o taş evleri, konakları görmeye çalışıyorum. Geçen gelişte gümüşçülerden başımızı alıp Midyat'ı gezmeye fırsat bulamamıştık. Özellikle biz kadınlar, gümüşçüler çarşısına dalınca kendimizi kaybetmiştik. Midyat'tan öteye ilk kez geçeceğim. Ama Midyat gibi, İdil'in de kıyısından geçip yolumuza devam ediyoruz. İdil'den sonra bağlar azalıyor, bozkır görünümü ağırlık kazanıyor. Sırada Cizre var. Y ol levhalarında adı ve kaç kilometre kaldığı görünmeye başladı bile. Solda Gabar Dağı... Cizre'ye doğru bostan tarlaları görüntüyü yer yer yeşillendirmeye başladı. Gabar Dağı, üstünde koyu yeşil noktalar olan bir kaya kütlesi... Gabar'la aramızda elenmiş kum yığınlarını andıran yumuşak ve yuvarlak hatlı yayvan tepeler yer alıyor. Cizre aşağıda. Cizre'ye iniliyor ve tam istediğim gibi, şehrin kıyısından değil, içinden geçiyoruz. Buraya kadar pek hissedilmiyordu; ama Cizre'de yoksulluk gözle görülür bir hal almış. İnsanların giyimlerinden, dükkanların görünümünden, yolun gelişiyle gidişini ayıran ortadaki yeşilliğe yayılıp yatmış inekten edinilen yoksulluk izlenimi, "Universal Hospital Groups" ya da "Pen Tech" tabelalarıyla yan yana gelince garip bir çelişki oluşturuyor. Cizre'nin kıyısından dolanan bu kez yol değil, Dicle. Irmak burada yayılıyor, genişliyor; köprünün altına sığıştığında artık gür bir su oluyor. Güçlükonak yol ayrımındaki Kasrik Boğazı'nın bir yanı Gabar Dağı, öbür yanı Cudi. Bundan sonra tırmanışa geçeceğiz; Şırnak tepede. Bu adları ne çok duyduk. Hep şiddet, dehşet, terör olaylarını bildiren haberlerde... Şırnaklıların bu durumdan ne kadar yakındığını henüz bilmiyoruz. Şırnak'a, genç gazetecilere seminer vermek üzere, Şırnak Valiliği'nin davetiyle gitmekteyiz. Seminer bittikten sonra gençlerin çok rağbet ettiği modern bir kafede çaylarımızı yudumlarken çevremi dikkatle gözden A geçiriyorum. Neşeyle sohbetler ediliyor, kahkahalar atılıyor. Dışarıya karanlık çökmek üzere. Traktörler, kamyonlar geçiyor yoldan, bir kamyonetin kasasındaki renk renk meyveler alıcısını bekliyor. Hayat, kendi temposunda akıp duruyor. Y alnızca bir öğleden sonrayı ve bir akşamı yaşayabildik Şırnak'ta. Akşam yemeğinden sonra Hekim Evi'nin bahçesinde kahvelerimizi içerken Şırnaklı gazetecilerle ve Vali Y ardımcısı Mahmut Kaşıkçı ile söyleşme, dertleşme olanağı bulabildik. Şırnak'ın adının hep terörle anılmasından duydukları rahatsızlığı anlattı genç gazeteciler. Şırnak adının yanına terör sözcüğü eklenmedikçe Şırnak'tan gönderdikleri hiçbir haberin yaygın basında yer almadığından dert yandılar. Oysa Şırnak şehir merkezinde 1995 yılından bu yana hiçbir olayın olmadığını, adi suç sayılan hırsızlık, gasp vb. olaylara bile rastlanmadığını anlattılar. Tam o sırada bir arkadaşımızın telefonu çaldı. Telefonu kapattıktan sonra, karısının, "Aman dikkat et! Mayına falan basma oralarda." diye tembihlerde bulunduğunu aktarınca kahkahalar yükseldi. Hepimiz benzer uyarılarla geldik aslında. "Şırnak'a mı gidiyorsunuz? Deli misiniz siz? Ne işiniz var orada?" demeyen kalmadı. Başka bir arkadaşımız şehrin böyle dağın başında kurulmuş olmasını kastederek, "Çok mu aramışlar burayı?" deyince öğreniyoruz ki Şırnak, Nuh'un gemisinin kalıntılarının olduğu öne sürülen Cudi Dağı'nın kuzeyinde "Şehr-i Nuh" adıyla kurulmuş, önceleri Şerneh olan adı, daha sonraki yıllarda Şırnak halini almış. "Nuh" adını taşıyan bakkalların, manavların, hatta gazetelerin sırrı böylece aydınlanmış oluyor. Evliya Çelebi'nin 17. yüzyılda yazdığı "Seyahatname"ye ve tarihî rivayetlere göre Cizre, tufandan sonra ikinci kez Nuh Peygamber ve oğulları tarafından inşa edilirken Cizre'nin kızgın sıcağından korunmak için, Şırnak yazlık ve yaylak olarak inşa edilmiş. Bunu ve Birinci Babil devletinin başkentinin Cizre'deki Kebeli Köyü'nde, Guti (GUDİ) İmparatorluğu'nun başkenti Bajarkard'ın da Silopi ilçesi sınırları içinde olduğunu ise oralardan döndükten sonra, Şırnak hakkında ne kadar az şey bildiğimi anlamanın utancıyla kendim araştırıp öğreniyorum. 10 Yolculuk