Şuhut'ta "En Sessiz" Gece
BİZİMELLER Yazı: Oktay Ekinci Şuhut'ta "En Sessiz" Gece Eski konaklar kim bilir ne denli bağırış çağırış günler yaşadılar... Düğünler, yaslar, neşeler, hüzünler... Hep şen şakrak ya da feryat figan geçmemiş midir günler; o koca odalarda, eyvanlarda, avlularda?.. Nitekim Afyonkarahisar'ın Şuhut ilçesindeki Hacıvelioğlu Konağı da öyleymiş... 1930'da, henüz altı yaşındayken "dede"sinin konağında kalan Şule Füsun Erkun anlatıyor: "Etrafı yüksek duvarlarla çevrili konağın arka avlusunda, telaşeli bir heyecan yaşanırdı akşamları hava kararırken... Haşhaş kapçıklarıyla karınlarını doyuran mandalar ahıra girerken garip sesler çıkartırlar; kaçacak delik arardık korkumuzdan..." İşte o günlerden sekiz yıl önce, aynı konağın belki de en "sessiz" akşamı; en "çıt" çıkmayan gecesi yaşanmıştı... 25 Ağustos 1922'yi, Kurtuluş Savaşı'mızdaki "Büyük Taarruz"un başladığı 26 Ağustos 1922 sabahına bağlayan gece, 30 Ağustos'ta zaferle sonuçlanacak efsanevi "Meydan Muharebesi"nin son planları yapılmış, Anadolu'yu işgalden kurtarmak için artık gün sayan Kuvayi Milliye ordusuna son "hazır olun" emri verilmişti; o gece o konakta çalışan Mustafa Kemal Paşa, İsmet Paşa ve Fevzi Paşa ile birkaç komutan tarafından... dağlar öyle uzakta, sanki gidenler hiçbir zaman hiçbir menzile erişemeyecekti." Ama sonunda erişilmişti... Kağnıların bu mucizesini de Fazıl Hüsnü Dağlarca'dan okuyalım: "Uzaklarda savaşanların acısıydı gıcırtılar, İnliyordu dağın ardı yasla, Mustafa Kemal'in kağnısı derdi, kağnısına, Mermi taşırdı öte, dağ taş aşardı..." Füsun Erkun da yine o altı yaşındaki Şuhut yaşamında görmüş onları... "Afyonkarahisar'dan Çıktım Y ola" kitabında diyor ki; "... Yollarda kağnılara rastlardık; inleyen gıcırtısı ile... Kurtuluş Savaşı'mızda fedakar Türk kadınının arkasına bağladığı bebeğiyle cepheye mermi taşıdığı kağnılara..." (Ankara-2007) Kahraman "kağnı"lar... Şuhut'taki en sessiz geceden 9 Eylül'e kadar geçen on beş destansı günün kahraman emektarları arasında "kağnı"ların yeri başkadır... Nazım Hikmet, şöyle anlatır Kuvayi Milliye Destanı'nda: "Ayın altında kağnılar gidiyordu Kağnılar gidiyordu, Akşehir üstünden Afyon'a doğru. Toprak öyle bitip tükenmez, 12 Yolculuk