Yolculuk Dergisi 60. Sayı

Manisa'nın Endemik Bitkileri


Manisa nın Endemik Bitkileri Yazı: Hasan Torlak - htorlak@hotmail.com Fotoğraflar: Faruk Akbaş M anisa ilinin en önemli bitki alanı, Sipil Dağı dır. Sipil Dağı, ismini Tanrıça Kibele den alır. Batı dillerine Cybele şeklinde geçen bu isim, günümüz Manisa kızlarında da Sibel olarak devam ettirilir. Manisa ya su sağlayan Sipil Dağı ndaki Akpınar tesislerinin üzerindeki yamaçta, kayaya işlenmiş, yöre halkının "taş suret" diye andığı Ana Tanrıça kabartması vardır. Sipil Dağı, doğurganlık ve üretkenlikle özdeşleşen, Manisa nın antik Ana Tanrıça Kibele sinin ta kendisidir aslında. Kibele nin ismini alan bu dağın, Ana Tanrıça ile özdeşleşmesinin nedeni, onun özgün doğal zenginlikleri, özellikle de başka diyarlarda bulunmayan endemik bitkileridir. Zira Kibele, vahşi doğanın ve bitkilerin hakimidir. Biyolojik zenginlik alanı olan Sipil Dağı nda bulunan endemik bitkilerin bir bölümü de bilimsel isimlerini bu dağdan almışlardır. Örneğin, Ege yöresinde "kabefesleğeni" diye adlandırılan Achillea nobilis subsp. sipylea, Gördes dolayında da yetişmekte; dünyada sadece Manisa da yetişen ve tehlike altında olan Arenaria sipylea (Sipil sıraca otu), sadece Sipil Dağı nda yaşamakta; yine tehlike altında olan ve Sipil Dağı na özgü bir tür olan Sipil Dağı peygamber çiçeği Centaurea sipylea, il merkezinin yukarılarındaki Sipil Dağı nda hayata tutunmakta; Anadolu da bayırçayı, güveyotu, bağkekiği ve kekik gibi adlar verilen, ayrıca halk arasında ilaç yapımında da kullanılan Origanum sipylea, Sipil Dağı ve Demirci dolayında yetişmekte; Ege 96 Yolculuk