Karaciğer Kanseri
YOLCULUKTASAĞLIK Karaciğer Kanseri Yazı: Yrd. Doç. Dr. İbrahim Barut Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı Karaciğer kanseri, birincil ve ikincil olmak üzere iki grupta incelenir. İkincil olan karaciğer kanseri, vücutta herhangi bir yerde (en sık olarak karın içindeki bir organda) bulunan bir kanserin, karaciğere yayılması (metastaz) sonucu gelişen kanserlerdir. Bu yazıda, birincil karaciğer kanserinden bahsedilecektir. Birincil karaciğer kanseri, görülme sıklığına göre tüm kanserler içinde, kadında dokuzuncu sırada, erkekte beşinci sırada görülen ve sıklığı son 20 yılda giderek artan bir kanser türüdür. Erkeklerde, kadınlara göre, 8/1 oranında fazla izlenmektedir. Genellikle, 50-60 yaşları arasında ortaya çıkmaktadır. Tedavisiz ortalama yaşam süresinin maalesef 6-9 ay arasında olması, bu kanserin ne kadar ciddi bir kanser türü olduğunu gösterir. Bu yüzden, sebep olan risk faktörlerinin bilinmesi ve önlenmesi, tüm kanserlerde olduğu gibi bu kanserle de mücadelenin en önemli aşamasını oluşturmaktadır. - Semen (meni) veya vajinal sıvı ve salgılar (adet kanı dahil): Cinsel ilişki, Hepatit B taşıyıcısı bir seks partnerine sahip olma, çok eşlilik, homoseksüel veya biseksüel olma. - Doğum sırasında anneden bebeğe geçiş (perinatal hepatit). - Dövme (tattoo) ve piercing sırasında kullanılan iğnelerin, steril ve temiz olmaması. - Hastalıklı kişilerin kullandığı ve kan bulaşmış ustura, tıraş fırçası ve diş fırçalarının kullanılması. Hepatit B Aşısı Hepatit B aşısı, üç dozluk uygulama gerektiren bir aşıdır; bu üç dozun sonunda, % 95 oranında koruyuculuk sağlar. Bu üç doz, kişileri en az 12 yıl boyunca Hepatit B den korumaktadır. Yeni doğan bebekler, tüm yetişkinler, uyuşturucu kullananlar, son altı ay içerisinde birden çok seks partneri olan kişiler ve cinsel yolla bulaşan bir hastalığa sahip olanlar, homoseksüeller, biseksüeller, hemofili hastaları, diyaliz hastaları, tüm sağlık çalışanları, hapishane çalışanları, hapishane mahkûmları, engelli bakım evleri personeli ve dünya üzerinde Hepatit B açısından riskli bölgelere seyahat eden kişiler; Hepatit B aşısını ivedilikle yaptırmalıdırlar. Risk Faktörleri Hepatit B enfeksiyonun sık görüldüğü ülkelerde, bu kanser daha sık izlenmektedir. Bu yüzden, Hepatit B hastalığının önlenmesi ve tedavisi, bu kanserle mücadelenin ilk koşuludur. Ayrıca siroz yapan bütün hastalıklar, hepatit C enfeksiyonu, sigara ve alkol kullanımı, aflatoksin ve nitritler de sorumlu kanser yapıcılar arasında yer alırlar. Hepatit B Nasıl Bulaşır? İnsandan insana, vücut sıvıları yoluyla geçer: - Kan ve kan ürünleri: Hemofili veya diyaliz hastası olmak. - Meslek hastalığı: Doktorlar, hemşireler, dişçiler, kan ve kan ürünleri ile uğraşan laboratuar ve kan merkezi çalışanları. 118 Yolculuk